Bez [czarny]

bez czarnySambucus, Holderbaum

Marcin Siennik, Zielnik, Księgi pierwsze, Część pierwsza, Rozdział 220

A
bez jest ciepły i suchy w trzecim stopniu, ma moc otwierającą, wypędzającą i rozganiającą, i też pot czyniącą.
B
Listy bzowe są wilkie. Gdy je stłuczesz z octem a z oliwą i przyłożysz ich na świerzbiący albo gnoisty liszaj, albo na twarz krostawą, jest wielkiej pomocy, abowiem wysusza i rozpędza ony krosty, a tak goi.
C
Wonia tylko kwiatków bzowych czyni bolenie głowy ludziom ciepłego przyrodzenia, jako kolerycy, i krew z nosa pobudza.
D
Też wino, w którym by była warzona lawanda ze bzem, tedy to wino pite rymę trawi, która z zimnej przyczyny pochodzi, abo z strony flegmy. A nawięcej w ludzioch, którzy są zimnego przyrodzenia.
E
Też olejek z kwiatków bzowych jest dobry wilkościam zimnym, panującym w piętych żyłach. Wonia tego olejku, aczkolwiek czyni bolenie głowy, a wszakoż rozpędza materią, z której boleść pochodzi głowy. Czyni też rumianość na licu, gdy go kto często wonia.
F
Liście bzowe, gdy będzie uwarzone z inszym jarmużem, a będzie jedziono, czyni stolce. Także i wierzchy bzowe czynią, które może długo chować ususzone, zatkawszy w garncu, a gdy potrzeba purgacjej, tedy ich pożywać, odmiękczywszy oliwą.
G
Korzeń bzowy z korzeniem chebdowym w winie uwarzony, opuchłym ludziom jest dobre lekarstwo. A zasię gdy ten korzeń będzie z bylicą uwarzony w wodzie, a na tym się pani usadowi ciepło, twardość macice odmiękcza i też ją otwiera, i nieczystości z niej wypędza i łożysko wymiata.
H
Sok jego jest dobry naprzeciwko ukąszeniu psa wściekłego i spalenie od ognia wyciąga i goi.
I
Też tenże sok czerni włosy, fistułę stula i insze rozpadliny. A gdy sok jego zmieszasz z kozłowym łojem, a trochą soku wysokiego ślazu, a tym pomażesz bolące nogi, boleść uśmierza. A kiedy ji w ucho wpuścisz, usmierza boleść uszu i piszczenie, i chrobaki zabija. Serapio, Avicenna i Pandekta powiadają.

Tagi , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , .Dodaj do zakładek Link.

Komentarze są wyłączone.