Jesion

jesionFraxinus, Eschenbaum

Marcin Siennik, Zielnik. Księgi pierwsze, Część pierwsza, Rozdział 80

A
Jesion jest drzewo zimne i suche w wtórym stopniu. Moc jego liścia jest nawiętsza, gdy jest zielone – tedy rany goi nowe.
B
Woda w którejby liście świeże jesionowe wespołek i z korzeniem było uwarzone, a z tego uczynion jest plastr, jest dobry na złamanie miejsca, a tak i na kości złamane przykładaj, bo je spaja.
C
Też wino, w którym by wrzały skórki jesionowe z skórkami bagnowymi, a tego się wina daj napić temu, który by miał śledzionę zatwardziałą abo zamuloną – bez pochyby ulecza, a onę twardość rozpędza mocnie. Jest to rzecz doświadczona, gdyby prosięciu była dana woda w której by były warzone ty skórki, przez kilko dni, a kiedy zabijesz ono prosię, tedy najdziesz w nim bardzo małą śledzionę dla picia tej wody – Pandekta mówi.
D
Też dobry jesion naprzeciwko czerwonej niemocy, na przeciwko biegunce inszej, gdy uwarzysz skóreczki jesionowe w deszczowej wodzie, a włożysz garść nasienia babczanego, a tego syropu będziesz się napijał naprzeciwko tym chorobam.
Też w tym syropie rozmocz gębkę, a przykładaj na żywot, bo zastanawia biegunkę a kiedy k’temu syropu przylejesz octu a rozmoczywszy gębkę w tym wszystkim ciepło, przykładaj na żołądek chceszli wracanie zbytnie zastanowić, które przychodzi z mdłości żołądka.
E
Też popiół z skórek jesionowych uczyniony, a potym zmieszany z sokiem kobylego szczawiu, a z trochą olejku babkowego, a z trochą żywego srebra, iż będzie jakoby maść tedy świerzb i krosty spędza z ciała.
F
Też dragma jedna abo półtory prochu z skórek jesionowych z winem zmieszany a pity flegmę purguje i też krosty wodne a białem, które bywają na licu, gdy tym winem z tym prochm pomażesz – wysusza je dobrze.
G
Też liście jesionowe przeciwi się jadowi, to jest, gdy sok wyciśnie z liścia jesionowego, a tego się soku z winem napijesz, jad z ciała wypędza, abowiem takiej jest mocy, iż wężowie po ranu i wieczór chronią się cienia tego drzewa a nie śmieją podeń włazić. A tak gdyby między węże położysz z jednej strony ogieñ, a z drugiej strony jesion, tedy wąż daleko woli w ogień wbieżęć, niźli w cieñ jesionowy – Bartłomiej z Angliej mówi.
[H]
Też rany goi skórka jesionu młodego a świeżego, stłukłszy je czyście a przyłóż na ranę ciętą.
I
Też uwarzone w winie a ono wino daj pić temu, ktoby miał flegmisty żołądek – trawi flegmę i twardość śledziony rozpędza.

Tagi , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , .Dodaj do zakładek Link.

Komentarze są wyłączone.