Orle albo rajskie drzewo

Orle albo rajskie drzewo

Orle albo rajskie drzewo. Taki sam obrazek wydawca umieścił w rozdziale o Modrzewiowej gąbce i o smole.

Xiloaloes vel lignum aloes, paradys holtz

Marcin Siennik, Zielnik, Księgi wtóre, Rozdział 2.1

A
Drzewo to iż w Taprobanie wyspie indyjskim roście, było czas długi nieznajome, tak iż przez długi wiek o nim trzymano, iżby indziej nie rosło, jedno w samym raju. A to dlatego, iż rzeka Ganges (która mienią z raju płynąć), gdy ta na wiosnę zbiera, tedy wiele gałęzi a starego z sobą do Indjej przynosi. Stądże u innych narodów, jako i u nas słowaków rajskim drzewem  rzeczone jest. i było przedtym więtszej wagi, niźli dziś, że się w drogości złotu równało. Dotąd się Indyjczycy nie domyślili, iż też to drzewo u nich obficie jest, wszakże i po dziś dzień dla cnót a przyjemnej woniej jego, jest w zacnych pieniądzach. I tamże w Indjej, abowiem kupcy z Lizybonu i inni Luzytańczycy, także i hiszpańscy kupcy ubiegają sie po nie do Kalekutu, gdzie go Indyjczycy przywożą wielkiemi pniami i ćwierciami. Abowiem to drzewo wonnością swą jest u wielkich panów wielkiej wagi, zwłaszcza ku kadzeniu, gdyż bym jego swą wdzięczna wonią nie tylo nozdrze łakomi. Ale serce i wszystki wnętrzności nad inne wszystki kadzenia uwesela serce, sili pamięć przywraca, pochopność wzbudza, na ostatek wszystki duchy żywności w człowiecze roziedrznawa. Ale iż jest rozmaite i na wielu miejscach już bywa to drzewo naleziono, wszakże nad indyjskie lepsze nie bywa. A to bywa barwy czarnej, ciężkie lipkości pełne, k’temu gęste a twarde, a co nie rado gore, żadnego bielu nie ma, a stąd prawe a dobre poznać możesz.
B
Drzażdżka z drzewa tego, gdy tylko żwana będzie, czuchnienie z ust odejmuje i piekną wonią czyni.
C
Trociny albo proch w piciu ma być dawan tym, które plara a kłucie w boku gaba. Też i tym jest pożytkiem wielkim, którzy często mdleją ze złego trawienia. Abowiem z wilgości lipkich żołądek czyści, strawność mu przynosi i we wszystkim go posila, a to gdy go kto w piciu weźmie co złoty we złocie zaważy, a z wodą je brać na lepiej.
D
Imieniem tego drzewa rozmaitej rodzaj przedawają, aczkolwiek wszystki indyjskimi moga być zwane. A to dlatego, iż wszystki ty rodzaje w Indiej rostą, wszakże naprzedniejszemu to imię dano. Drugi rodzaj acz też w Indiej roście, wszakże od miasta przy którym roście, monskie drzewo rzeczone bywa.Trzecie zową zerfickie, to dla ciężkości w wodzie nie może pływać, ale jako ołów graźnie. Czwarte napodlejsze, alku merskie jest, przeto pierwszy rodzaj, o którym tu mowa jest nalepsze najdroższe.

Tagi , , , , , , , , , , , , .Dodaj do zakładek Link.

Komentarze są wyłączone.