Rozdział Dziewiąty

Potrawy ku trawieniu łatwie a żołądek posilające

[potrawy łatwostrawne] Chleb dobrze upieczony i utwardzony, a owszejki miernie sprawiony nie barzo przesolony dobrze się trawi, między rybami kamienne wszystki. Wszytcy ptacy tęgiego ciała: kapłuni, kuropatwy, cietrzewie, bażanty, jarząbie i które pod skrzydły tuczne. Niedobreć chude bardzo a stare. Wątróbka młodej gęsi dobra, gdy ją mlekiem utuczy, czego u nas w obyczaju nie masz. Jajca młodego cielca albo kozła. Jajca kokosze świeże a miękkie. Podróżnik, łocyga, ślaz.

[potrawy ciężkostrawne] Ku strawieniu lepak trudne mięso kozie, wołowe, jelenie, a przednie złe kozłowe, potym baranie, bykowe, a owszejki stare. Wszytki trzewia trudnego są strawienia, a k’temu i te rzeczy które złego soku są.

[potrawy wzmacniające i osłabiające żołądek] Żołądek potwierdzają: jabłka kwaśne, rodzynki, oliwki, białe orzechy włoskie z figami, gorczyca, rzepa warzona, kappary, wino przyostrzym [?], piołun, aloes, ocet1. Zła lepak żołądkowi ćwikła, rzepa, pasternak, kuczmerka, gdy tego wiele je, a nie uwarzonych dobrze, ale warzone zdrowe. Złe mleko zimne, a zwłaszcza zimnym żołądkom, a przednie złe tym, którzy ograżki cierpią.

[pokarmy mnożące złą wilgotność] Malony niedobrze przechowane w żółć się obracają albo w kolerę i melankolią. A przeto je naprzód jeść z cukrem a miernie. Mózg kożdy i szpik. Zbytniej wilkości nie czynią szyje bydlęce, skrzydła ptasze, ogony. Wszytka zwierzyna która się na suszy pasie.

[rośliny leczące ze złej wilgotności] Złe wilkości w człowiecze cieńczą: czosnek, cebula, płodziszczek, gorczyca, pieprz, lebiodka, miętka, izop, opich, piopich, piotruszka, brukiew, chrzan, koper, ruta, rzodkiew, anyż, kmin, jęczmień, ryby kamienne, ptacy górni, mali i wielcy, a owszem gdy ich pochowasz iż się odleżą; też i miód z octem.

[pokarmy mnożące złą wilgotność] Pypeć albo flegmę te rzeczy mnożą: żylaste mięso, jako nogi zwierzęce, skóra, mózg, płuce, szpik, skopowe mięso, ryby które miękkiego a słabe ciała, jabłka.

Melankolią mnożą mięso wołowe, kozie, a więcej bykowe, zajęcze, grube jagły każde.

Kolerę mnoży miód, a zwłaszcza w gorącym ciele, wino słodkie. O czym też wyżej namieniono.

1Prawdopodobnie ocet jabłkowy

Tagi , , , , .Dodaj do zakładek Link.

Komentarze są wyłączone.