Porównanie nazw ziół

KONKORDANCJA NAZW ZIÓŁ

Porównanie nazw ziół polskich, łacińskich i niemieckich zawartych w Zielniku Siennika z nazwami współczesnymi polskimi i łacińskimi w oparciu o dzieło Jana Szostaka pt. Farmakognozja, farmacja galenowa i aptekarstwo w renesansowych zielnikach polskich, Warszawa 2006, s. 187-206.

Wprowadzenie

Nie wypada mi krytykować opracowania na którym bazuję. Niestety dzieło Jana Szostaka nie ułatwia zadania wszelkiej maści amatorom rekonstrukcji ziołolecznictwa wieków dawnych. Szostak uporządkował zioła według typów, klas i rodzin. Aby znaleźć jakieś zioło, należałoby albo znać na pamięć wszystkie konkretne nazwy ziół i ich przynależność do konkretnych typów, klas i rodzin, albo też wertować strona po stronie „na piechotę”. Nie załączono jakichkolwiek indeksów, a zwłaszcza indeksu nazw ziół. Można by więc powiedzieć, że ciężka praca autora służy głównie jemu samemu. Zastanawiałem się, czy wydawca nie wykazał się tu nieco nadmierną troską o czytelnika, który mógłby przez przypadek użyć na sobie samym nie tego ziółka co potrzeba… Myślę jednak, że jest to exemplum szerszego problemu, jakim jest żenująco niski poziom wydawnictw naukowych w Polsce, które indeksów „dla zasady” nie robią.

Pół żartem można powiedzieć, że Wydawnictwo Lekarskie PZWL, które jest wydawcą książki, zmusiło mnie do wykonania nie tyle indeksu, ile właśnie niniejszego porównania nazw ziół. Choć oparte jest ono na pracy Szostaka – doktora farmacji – nie należy go traktować jako ostatecznej i niepodważalnej identyfikacji ziół zawartych w Zielniku Siennika. Niektóre interpretacje Szostaka już teraz budzą we mnie zdziwienie, czemu daję wyraz. Do porównania nazw dodałem także XVI-wieczne nazwy niemieckie, które Szostak pomija, a które jednak sporo wyjaśniają i uzupełniają nazewnictwo polskie. Proszę też pamiętać, że pojęcia „zioło” używam tu równie swobodnie, jak Marcin Siennik, toteż czytelnik może się zdziwić, że znajdzie się tu np. kość z serca jeleniego, mydło lub rozmaite substancje pochodzenia roślinnego, które ziołami w naszym wyobrażeniu nie są (np. cukier, miód itp.). Wynika to jednak z odmiennego podejścia zielarzy wieków dawnych do zagadnienia: ścisłość terminologiczna była dla nich mniej istotna; dla nich liczyły się przede wszystkim „simplicia” – pojedyńcze składniki w różnych postaciach, które dopiero można było łączyć w lecznicze produkty złożone – „composita”.

Porównanie Szostaka uwzględnia w zasadzie tylko te zioła („simplicia”), które mają osobne rozdziały, natomiast nie porządkuje ziół wymienionych w innym kontekście. Ta praca jest jeszcze przede mną…

W porównaniu mogą być błędy, czego trudno uniknąć przy takiej liczbie danych. W razie jakichkolwiek wątpliwości odsyłam do tekstu Zielnika oraz do opracowania Szostaka.

Mimo wszystko muszę okazać wdzięczność Szostakowi i na tym miejscu serdecznie dziękuję za pracę, którą w przeciwnym razie musiałbym wykonać sam – od zera i w całości.

Jakub Brodacki, 8.06.2011 r.

UWAGA! WordPress nie umożliwia niestety publikacji baz danych, przeto musiałem zamienić tabelę na tekst. Hasła są uporządkowane następująco: najpierw podaję nazwę polską w Zielniku Siennika, potem ówczesną nazwę łacińską i niemiecką, następnie obecną nazwę polską, nazwę łacińską i ewentualnie moją identyfikację (lub wątpliwości), stronę w Zielniku Siennika, stronę w dziele Jana Szostaka oraz dodatkowe uwagi, które są uzupełniane na bieżąco.

Agrest albo wino nieźrzałe (wino niedojrzałe)/Vinum agreste/Untzeytigen wein/Wino niedojrzałe (dzikie)/Vinum agrestis//188/206/, opis dzikiego wina oraz Marek Grechuta o dzikim winie ;-) raz i dwa

Alona/Aloe/Aloen/Aloes sokotrzański/Aloe succotrina lam.//191/206/ Zdjęcie aloesu.

Babka/Arnoglossa/Breit wegerich/Babka zwyczajna/Plantago maior L.//18/202/ Zdjęcie babki.

Bania/Cucurbita/Kurbssen/Tykwa pospolita/lagenaria vulgaris Ser./DYNIA!/49/203/ Ponieważ identyfikacja Szostaka jest moim zdaniem dyskusyjna, podaję linki i do tykwy i do dyni: do tykwy – 1, 2, 3, 4, do dyni – 1, 2, 3, 4, 5, 6. Ciekawa właściwość dyni tutaj. Dynie sprawiają tyle radości!

Bańka albo Jabłko zamorskie/Coloquintida/Coloquinten/Kolokwinta/Citrullus colocynthis (L.) Schrad//193/203/ Zdjęcie 1, 2, 3

Barszcz/Branca ursina/Bernklaw/Barszcz zwyczajny/Heracleum sphondylium L.//24/198/ Obszerne informacje tutaj. Zdjęcie 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8,; a także Barszcz olbrzymi, Barszcz wełnisty, Barszcz Sonsowskiego,

Bazylia, Balsam polski/Basilicon/Basylgen/Czyścica drobnokwiatowa/Calamintha asinos clairv./Basilicon, Basylgen/27/200/ Zwięzłe informacje tutaj. Zdjęcie czyścicy 1. Informacje jak widać ubogie. Na wszelki wypadek podaję również linki do Bazylii, bo z gąszczu tego co wyskakuje w wyszukiwarkach nadaje się niewiele: informacje 1, 2, 3 (ciekawe), 4, 5 (ciekawe), 6.

Benedikt/Cariophillata/Benedictenwurtz/Kuklik pospolity/Geum urbanum L.//71/194/. Zwięzłe informacje: 1, 2, 3, 4 – ciekawe! Zdjęcia: 1, 2, 3, 4,

Bez/Sambucus/Holderbaum/Dziki bez czarny/Sambucus nigra L.//162/202/ O bzie: 1, 2, 3, 4, 5, 6,

Biała gorczyca/Eruca/Weisser senff./Gorczyca jasna/Sinapis alba L.//62/194/ O gorczycy: 1, 2, 3, 4,

Biedrzeniec/Pimpinela/Bibernellen/Biedrzeniec mniejszy/Pimpinella saxifraga L.//126/198/. Zdjęcia: 1, 2, 3,

Bielon abo szalej/Hyoscyamus/Bilsenkraut/Lulek czarny/Hyoscyamus niger L.//79/201/ Informacje: 1 (acz to reklama narkotyków), 2 (zdjęcie), 3 (zdjęcie), 4 (rzetelne), 5 (magia),

Bluszcz biały/Hedera arborea/Klein Epheuw./Bluszcz pospolity/Hedera helix L.//60/197/ Zdjęcia: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9,, Informacje: 1, 2, 3, 4, 5, 6,

Bobek – owoc/Laurus/Lorbeer/Wawrzyn szlachetny/Laurus nobilis L.//208/193/ Informacja: 1, 2, 3,

Borag/Borago/Borych/Ogórecznik lekarski/Borago officinalis L./Ogórecznik/22/200/ Informacje: 1 (ciekawe), 2 (ciekawe), 3, 4, 5 (magia), 6, 7, 8, 9. Fotografie: 1, Ilustracje tutaj (piekne!).

Boża rosa, manna niebieska/Manna coelestis/Hymels Thau/Manna perska/Manna alhagi//194/205/ Właściwą nazwą rośliny byłaby być może Alhagi graecorum vel Alhagi mannifera, która wydziela słodki sok, tzw. mannę perską (por. wikipedia) Fotografie: 1, 2, Szerzej o mannie: 1, 2, 3, 4,

Boże drzewko/Abrotanum/Garthan/Bylica boże drzewko/Arthemisia abrotanum mL.//4/203/ Także jako ARTEMISIA (bez „h” po t). Informacje: 1, 2, 3, 4, 5 – przedziwna strona, która od razu tłumaczy z rosyjskiego na polski, niestety w sposób kuriozalny ;-), 6, 7,. Zdjęcia: 1, 2, 3, 4,

Bób/Faba/Bonen/Bób/Vicia faba L.//209/195/ Bób jaki jest każdy widzi, więc pozwoliłem sobie tylko poszukać informacji medycznych: 1, 2, 3, 4 (hm, ale po co to szokujące zdjęcie zrakowaciałego biustu? buee), 5 (choroba Parkinsona), 6, 7 (naukowe ple, ple), 8 (ciekawe)

Brodawnik wielki/Heliotropium maus/Starendt wartzenkraut/Heliotrop (bpn. Gat.)/Heliotropium europaeum L.//61/200/ Zdjęcia: 1, 2, Rycina z herbarza Pseudo-Apulejusza, Heliotrop w greckich mitach, Informacje: 1, 2, 3, 4, 5 (magia), 6,

Brzoskwinia/Persicus/Pfersig/Brzoskwinia właściwa/Prunus persia (L.) Batsch//134/194/ Brzoskwinia jaka jest każdy widzi: 1, podaję tu więcej linków do jej właściwości zdrowotnych: 1, 2,

Bukwica/Betonica/Bethonich/Bukwica zwyczajna/Betonica officinalis L.//23/200/. Informacje: 1, 2, 3, 4, 5, 6 (ciekawe), Informacje około bukwicy: 1,

Bylica/Arthimesia/Beyfas/Bylica pospolita/Artemisia vulgaris L.//2/203/. Informacje: 1, 2, 3, 4 (ciekawe, choć sama strona mocno „odjechana w kosmos”), 5 (magia – symbole satanistyczne jako znaki wodne), 6 (o bylicy bożym drzewku)

Cebula/Cepe/Zwipel/Cebula/Allium cepa L./Cebula/34/189/ Informacje: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7,

Cebula zamorska/Squilla/Meerzwipel/Cebula morska/Scilla maritima L.//161/190/ Informacje: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, Fotografie: 1, 2, 3, 4,

Centurzyca/Centaurea/Causentguldi/Chaber (bpn. Gat.)/Centaurea centaurium L.//30/203/ Informacje: 1, 2, 3. Zdjęcia: 1, 2,

Chebd/Ebulus/Atich/Dziki bez hebd/Sambucus ebulus L.//58/202/. Informacje: 1, 2,

Chmiel/Luppulus/Hopffen/Chmiel zywczajny/Humulus lupulus L.//88/191/ Informacje: 1, 2, 3, 4, 5,

Chrzan/Armoratia vel raphanus maior/Meeretich/Chrzan pospolity/Armoracia lapathifoliabilib.//145/193/ To dziwne, ale niczego sensownego nie znalazłem. No może zabawny wierszyk (Brzechwy?) tutaj: 1,

Cukier/Sucharum/Zucker/Sacharoza/Saccharosum//197/205/. Cukier jaki jest każdy widzi. Wylano morze słów o jego szkodliwości. Ale Siennik chyba nie znał białego cukru, więc daję info o trzcinowym:

Cynamon/Cassia odoriffera/Cyment rynden/Cynamonowiec wonny/Cinnakmonium aromaticum Nees//197/193/

Cytrowe jabłko – miąższ/Pomum citri/Cyter opffel/Cedrat/Citrus medica L./Cytryna?/213/196/

Cytrowe jabłko – skóra/Pomum citri/Cyter opffel/Cedrat/Citrus medica L./Cytryna?/213/196/

Czarnogłów/Silermontanum/Waldkumel/Okrzyn górski/Laserpitium siler L.//153/198/

Czarnucha/Nigella/Schwaretz Koriander/Kąkol polny/Agrostemma githago L.//110/192/

Cząbr/Saturegia/Sadanei zwipelysop/Cząber ogrodowy/Satureia hortensis L.//173/201/

Czemierzyca biała/Elleborus albus/Weisz niszwurtz/Ciemierzyca biała/Veratrum album L.//56/190/

Czemierzyca czarna/Elleborus niger/Swarceneiswurtz/Miłek wiosenny/Adonis vernalis L.//57/192/

Czerwonego jałowcu sok/Sandaraca arabum/Genever hartz/Sandarak (żywica jałowcowa)/Sandaraca//226/206/ex Juniperus communis L. Jałowiec pospolity

Czosnek domowy/Allium/Knobloch/Czosnek pospolity/Allium sativum L./Allium, Knobloch/8/189/.

Czosnek polny/Allium/Knobloch/8/189/. Znamy cztery dzikie rodzaje czosnku:

  1. Czosnek niedźwiedzi (Allium ursinum),
  2. Czosnek siatkowaty (Allium victorialis)
  3. Czosnek zielonawy (Allium oleraceum)
  4. Czosnek winnicowy (Allium vineale).

Ćwikła/Beta/Mangolt/Burak zwyczajny/Beta vulgaris L.//25/192/

Datelki leśne/Tamarindi/Wiblde Dattelen/Powidlnik indyjski/Tamarindus indica L.//196/195/

Dattelki/Dactilli/Datellen/Daktylowiec właściwy/Phoenix dacylifera L.//214/189/

Dąb – liść/Quercus/Eych baum/Dąb szypułkowy/Quercus robur L.//143/191/

Dąb – żołądź/Quercus/Eych baum/Dąb szypułkowy/Quercus robur L.//143/191/

Diptan polny/Fraxinus pumila/Diptam/Kokoryczka wielokwiatowa/Polygonatum multiflorum All.//51/190/

Dzień i noc/Paritaria/Tag und Nacht/Pszeniec gajowy/Melampyrum nemorosum L.//121/201/. UWAGA! Jeśli identyfikacja Szostaka jest poprawna, to wg wikipedii (wybaczcie, że powołuję się na Wikipedię) jest to ROŚLINA TRUJĄCA!!! Foto: 1, 2, 3, 4, Ciekawe informacje: 1, 2, 3. Ogólnie mało tych informacji, nie wiadomo np czy roślina jest trująca także w zastosowaniu zewnętrznym. Pszeniec gajowy zawiera aukubinę, która ma właściwości osłaniające wątrobę i to wręcz przed takimi truciznami, jak te zawarte w muchomorze sromotnikowym! ( tutaj). Jeśli ktoś umie mi wytłumaczyć na czym polega szkodliwość pszeńca gajowego, to proszę o komentarz pod wpisem Dzień i noc.

Dziewanna/Tapsus barbatus/Wulen kraut/Dziewanna firletkowa/Verbascum lychnitis L.//175/202/

Dzięgiel/Angelica/Engelwurtz od geisztzmwurtz/Dzięgiel leśny/Angelica silvestris L./Angelica, Engelwurtz geisztzwurz/202/197/ Foto: 1, 2 (dobre!), 3, 4, Informacje: 1, 2, 3, 4, 5,

Dzięgiel zamorski, Dzięgiel indyjski/Costus/Indianisch Geisztswurtz/Saussurea (bpn. Gat.)/Saussurea lappa clarke//44/204/ Fotografie: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, Właściwości lecznicze: 1,

Dzwonki/Ipericon/Hartheuw/Dziurawiec zwyczajny/Hyperium perforatum L.//84/197/

Euphorbium/Euphorbium/[brak nazwy]/Ostromlecz żywiconośny/Euphorbia resinifera Berg.//193/205/

Figy/Ficus/Feygen/Figa pospolita/Ficus carica L.//206/191/

Fiołki marcowe/Viola purpurea/Mertzen feylichen/Fiołek wonny/Viola odorata L.//180/197/

Fiołkowy korzeń/Iris illiria/Diolwurtz/Kosaciec/Iris illirica L.//85/190/

Gallas abo włoska dębianka/Galla/Galdpfel/Dąb barwierski/Quercus infectoria oliver/Galasówka/75/205/

Gałban (żywica)/Galbanum/[brak nazwy]/Zapaliczka (bpn. Gat.)/Ferulla Schair Borszcz.//229/205/rzekoma strona 209

Gałgan/Galanga/Galgant wurtz/Albinia gałgant/Alpinia galanga (L.) Wild./Galgant/199/199/

Gdula/Cyclaminus rotunda/Schweinbrod Erdapffel/Cyklamen europejski/Cyclamen europeum L.//130/199/

Gir albo girz/Olus viciosum/Gierz/Podagrycznik pospolity/Aegopodium podagraria L.//117/197/

Głowienka czerwona/Consolida minor/Braumellen/Ostrzeń pospolity/Cynoglossum officinale L.//47/200/

Głowienka modra/Consolida rubea/Gulden gunrzel/Pięciornik siedmiolistkowy/Potentilla rubens Cr., Potentilla heptaphylla L.//48/194/

Gnidosz/Staphisagria/Leuszwurtzel/Ostróżka (bpn. Gat.)/Delphinium staphisagria L.//173/192/

Gorczyca/Sinapis/Senff/Kapusta czarna/Brassica nigra Koch.//154/193/

Goryczka/Gentiana/Entzyan/Goryczka kropkowana/Gentiana punctata L.//72/199/

Gorzysz wielki/Peucedanum/Harstrang/Kłobuczka pospolita/Torilis anthriscus (L.) Gm.//134/198/

Granatek/Galletricum/Szarlach/Szałwia muszkatołowa/Salvia sclarea L.//71/201/

Granatowe albo ziarniste jabłko – nasienie/Malum granatum/Granat Apfel/Granat właściwy/Punica granatum L.//214/197/

Granatowe albo ziarniste jabłko – nasienie/Malum granatum/Granat Apfel/Granat właściwy/Punica granatum L.//214/197/

Gromowe korzenie/Asparagus/Spargen/Przytulia właściwa/Galium verum L.//159/202/

Gruszczyczka/Pirola/Wintergrun/Gruszyczka mniejsza/Pirola minor L.//142/198/

Gruszka domowa słodka/Pirus/Byren/Grusza pospolita/Pirus communis L.//218/194/

Gruszka leśna kwaśna/Pirus/Byren/Grusza pospolita/Pirus communis L.//218/194/

Grzybienie abo wodna lilia/Nenufar/Seeblomen/Grzybienie białe/Nymphaea alba L.//112/192/

Grzyby//Schwammen////69//

Gwoździki kramne/Caryophilli/Würtz Neglin/Goździkowiec korzenny/Eugenia caryophyllata Thun.//74/197/

Hanyż ogrodny/Anysum/Gartenm Enysz/Biedrzeniec anyż/Pimpinella anisum L./Anysum, Garten Anysz/207/198/

Imbier/Zinziber/Ingber/Imbir lekarski/Zingiber officinale Rosc.//202/190/

Jabłka kwaśne/Poma/Oepffel/Jabłoń/Malus Mill.//216/194/

Jabłka niedojrzałe/Poma/Oepffel/Jabłoń/Malus Mill.//217/194/

Jabłka słodkie/Poma/Oepffel/Jabłoń/Malus Mill.//216/194/

Jałowiec/Iuniperus/Wachandelber/Jałowiec pospolity/Iuniperus communis L.//82/188/

Janowiec abo kreczynka/Genesta/Heydenschmuck/Osyris alba L./Osyris alba L.//73/195/

Jaskier/Ranunculus/Hanenfus/Jaskier płomiennik/Ranunculus flammula L.//69/192/

Jedwabne śliwki/Mixaria seu sebestena/Leymberlein/Cordia myxa L./Corida myxa L.//206/200/

Jeleni język/Phillitis/Hirtzungk/Języcznik zwyczajny/Phyllitis scopopendrium//164/188/

Jeleni trunek abo sierpik/Aster aticus/Sternkraut/Sierpik barwierski/Serratula tinctoria L.//79/204/

Jemioła/Viscus/Mistel/Jemioła ospolita/Viscum album L.//187/191/

Jesion/Fraxinus pumila/Eschenbaum/Jesion wyniosły/Fraxinus excelsior L.//66/199/ o alergicznych właściwościach pyłku patrz 1, jesion bonzaj: 1, właściwości lecznicze: 1 (ciekawe), 2 niezwykle ciekawe!), .

Jeżyny – liście/Rubus/Bromberen/Jeżyna wielojagodowa/Rubus fruticosus//151/195/

Jeżyny – owoc/Rubus/Bromberen/Jeżyna wielojagodowa/Rubus fruticosus//151/195/

Jęczmień/Ordeum/Gersten/Jęczmień zwyczajny/Hordeum vulgare L.//219/189/

Kadzidło (żywica)/Olibanum/Weyrauch/Gumożywica wonilanowa/Gummiresina Olibanum//228/205/Boswellia Carteri Birwood, Kadzidła Cartera

Kamfora/Cafura/Caphura Campffer/Kamfora sumatrzańska/Camphora sumatrana//221/204/Dryobalanops aromatica Gaerth., Zakamforzec właściwy

Kamienna lebiodka/Calamentum/Stainmunrz/Czyścica storzyszek/Calamintha vulgaris L./Mięta polna/30/200/

Kanfora/Caphura/Kanffer/Kamfora sumatrzańska/Camphora sumatrana//86/204/Dryobalanops aromatica Gaerth., Zakamforzec właściwy

Kania noga/Pes milvi/Gaier susz/Babka pierzasta/Plantago coronopus L.//138/202/

Kania przędza/Cuscuta/Flachsfeyden/Kanianka lnowa/Cuscuta epilinum Weihe/Cuscuta, flachsfeyden, Kanianka/36/199/

Kapary/Capparis/Kaparen/Kapary cierniste/Capparis spinosa L.//205/194/

Kapusta/Caulis/Kraut/Kapusta warzywna/Brassica oleracea L.//42/193/

Kasja/Cassia fistula/Cassien/Strączyniec cewiasty/Cassia fistula L./Cassioa fistula, Cassien/193/195/ Ciekawe informacje tutaj: 1, 2, 3, 4,

Kasztany/Castanea/Kasztanien/Kasztan jadalny/Castarea sativa mill.//205/191/

Kąkol/Pseudomelanthium/Raden/Życica roczna/Lolium tumulentum L.//189//

Kliy abo liposok arabski/Gumi arabicum/Arabisch gumi/Guma arabska/Gumum arabicum//222/205/ex Acacia vera Willd., Akacja prawdziwa

Kłokoczyna włoska/Pistacia/Pimpernuszlein/Pistacja właściwa/Pistacia vera L./pistacja/132/196/

Kmin biały/Picudo Ameos/Ammey/Kmin kminek/Cuminum cyminum L.//10/198/

Kobyli szczaw/Lapatium acutum/Menwel wurtz/Szczaw lancetowaty/Rumex hydrolapathum Huds.//89/192/

Kocanki żółte/Amarantum citrinum/Mottenkraut oder Rheinblumen/Kocanki piaskowe/Stricados citri//157/203/

Kokornak dugi/Aristologia longa/Langwurtz/Kokornak powojnikowz/Aristolochia olematitis L.//12/191/

Kokornak okrągły/Aristologia rotunda/Rundholwurtz/Kokorycz bpng./Corydalis tuberosa D. C.//13/193/

Kolendra/Coriandrum/Koriander/Kolendra siewna/Coriandrum sativum L.//35/197/

Komonica włoska/Sertula campana/Welscher Steynklee/Kozieradka (bpng.)/Trigonella cretica (L.) Boiss.//171/195/

Konop/Cannabis/Hanff/Konopie siewne/Cannabis sativa L.//41/191/

Kopr swojski/Anetum/Dyll/Koper ogrodowy/Anethum graveolens L.//10/191, 197?/ Koper jaki jest kazdy widzi… Informacje: 1, 2, 3, 4, 5, 6, W naświetleniu alchemicznym 1, W naświetleniu biblijnym: 1,

Kopytnik/Asarum/Haselwurtz/Kopytnik pospolity/Asarum europaeum L.//14/191/

Kosaciec/Iris sylvestris maior/Blaw Schwertelwürtz/Kosaciec niemiecki/Iris germanica L.//82/?/

Kosatki/Xiphion vel Pnasganon/Degenkraut/Mieczyk pospolity/Gladiolus communis L.//78/190/

Kosmaczek/Vuulneraria/Wuundtkraut Auff der pfrimen/Niezapominajka piaskowa/Myositis stricta Lk.//139/200/

Kosztywał/Consolida maior/Walwurtz/Żywokost lekarski/Symphytum officinale L.//47/200/

Koszyszczko/Verbena/Eysen kraut/Werbena pospolita/Verbena officinalis L.//184/200/

Kość z serca jeleniego/Os de corde cervi/Hirtzen hertzbem/Kość z serca jeleniego/Os de corde cervi//117/222/

Kozi lep/Laudanum/[brak nazwy]/Czystek (bpng.)/Cistus polymorphus Willk//223/196/

Koziorożec/Fenum grecum/Bocks horn/Kozieradka pospolita/Trigonella foenum-graecum L.//209/195/

Kozłek/Valeriana/Baldrian/Kozłek lekarski/Velriana officinalis L.//183/202/

Krokos albo szafran domowy/Cartamus/Wild Safran/Krokosz barwierski/Carthamus tinctorius L.//42/203/

Krwawnik/Millefolium/Schaffgarben/Krwawnik pospolity/Achillea millefolium L.//98/203/

Kubeby – ziarna/Cubebe/Cubebenn/Pieprz kubeba/Piper cubeba L. f.//208/191/

Kubeby- wino/Cubebe/Cubebenn/Pieprz kubeba/Piper cubeba L. f.//208/191/

Kurdwan/Edera terrestris/Gundetreb/Bluszczyk kurdybanek/Glechoma hederacea L.//59/200/

Kurza noga abo tłustosz/Portulaca/Burtzelkraut/Portulaka pospolita/Portulaca oleracea L.//122/192/

Kurze ziele/Tormentilla/Birek wurtz/pięciornik kurze ziele/Potentilla tormentilla Nech.//176/194/

Lakrycja/Liquiricium/Suszholrz/Lukrecja gładka/Glycyrrhiza glabra L.//95/195/ Informacje: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, Interakcje leków ziołowych (ciekawe!) tutaj. Foto: 1,

Lanka/Lilium convalium/Maientlumen/Konwalia majowa/Convallaria maialis L.//93/189/

laskowy orzech suszony/Nux avelana/Hasel nus/Leszczyna pospolita/Corylus avellana L.//212/191/

laskowy orzech świeży/Nux avelana/Hasel nus/Leszczyna pospolita/Corylus avellana L.//212/191/

Lawanda/Lavendula/Lawendel/Lawenda prawdziwa/Lavandula vera DC.//92/200/

Lebiodka/Origanum/Dosten/Lebiodka pospolita/Origanum vulgare L.//114/201/

Lep z jemioły/Viscus arborea/Leim/Lep łowiecki/Viscum aucuparium//201/206/(z) Jemioła pospolita , ex Viscum album L.

Leśny kopr/Meu/Wildetillen/Gorysz błotny/Peucedanum palustre Moench.//108/198/

Lilia/Lilium convalium/Lilgen/Lilia biała/Lilium candidum L.//87/189/

Linba/Pinea/Welscher fornnbaum/Sosna zwyczajna/Pinus silvestris/Sosna Limba/141/188/

Lisie jajka/Satirion/Knaben kraut/Storczyk męski/Orchis mascula L.//157/190/

Lisie jajka/Satirion/Knaben kraut/Storczyk kukawka/Orchis militaris L.//157/190/

Lisie jajka/Satirion/Knaben kraut/Storczyk samiczy/Orchis morio L.//157/190/

Lniane nasienie/Semen lini/Flachsfomen/Len zwyczajny/Linum usitatissimum L.//210/196/

Lomikamień/Trichomanes/Roter Steibrech/Śledzionka skalna/Ceterach officinarum Lam. Et DC.//163/188/

Lubszczek swojski/Levisticus/Heymisz Lybstockel/Lubczyk ogrodowy/Levistivum officinale Koch.//91/198/

Łajno/Stercus/Ein dreck/Gnój, nawóz/Stercus//174/222/

Łoboda/Atriplex/Milten/Łoboda ogrodowa/Atriplex hortense L.//15/192/

Łuk/Porrum/Lauch/Portulaka pospolita/Allium porrum L./Por/124/124/

Łysy sok (żywica)/Sarcocola/[brak nazwy]/Sarkokola/Sarcocolla//226/206/ex Penaea furcata L.

Macierza duszka/Serpillum/Quendel/Macierzanka piaskowa/Thymus serpyllum L.//167/201/

Majeran/Maiorana/Maioran/Majeran ogrodowy/Origanum maiorana L.//102/201/

Majeran polny/Maierana sylvestris/Wilder maioran/Ożanka pierzasto-sieczna/Teucrium botrys L.//169/201/

Mak biały/Papaver/Magsamen/Mak lekarski/Papaver somniferum L.//126/193/

Mak czarny/Papaver/Magsamen/Mak lekarski/Papaver somniferum L.//126/193/

Makowiczy sok/Opium/Megleblut/Opium/Opium//116/205/Mak lekarski, (ex) Papaver somniferum L.

Malony/Melones/Melonen/Dynia olbrzymia/Cucurbita maxima Duch./Dynia melon/107/203/

Mała ożanka/Camepitteos/Feldt Cipress/Przytulia pospolita/Gallium mollugo L.//46 [50]/202/

Mały skoczek/Lathyris seu cathapucia minor/Springkerner/Wilczomlecz groszkowy/Euphorbia lathyris L.//76/196/

Maruna/Matricaria/Meter kraut/Złocień maruna/Chrysanthemum parthenium Bernh.//101/203/

Marzana więtsza albo Reta/Rubia tinctorum/Rodte/Marzana barwierska/Rubia tinctorum L.//150/202/

Mastika/Mastix/Mastik/Mastyks/Mastix//223/205/

Matki Bożej len/Linaria/Harnkraut/Lnica pospolita/Linaria vulgaris Mill.//96/201/

Matki Bożej włoski/Capillus veneris/Maur rauten/Zanokcica skalna/Asplerium trichomanes L.//33/188/

Mech/Usnea/Moosz/Brodaczka/Usnea barbata//182/187/

Mieczyk smrodliwy/Spaltua foetida/Wandtleuskraut/Pałka szerokolistna/Typha latifolia L.//172/188/

Mieczykowie/Acorus/Gelschwerte/Kosaciec błotny/Iris pseudoacorus L./Acorus, Gelschwertel/6/190/

Miera/Myrra/Myrrhen/Mira/Myrrha//223/205/Commiphora mirra Engler.

Miętka/Menta/Mintz/Mięta (bpng.)/Mentha gentilis L.//99/200/

Migdały/Amigdala/Mandel/Migdałowiec/Amygdalus communis L.//203/194/

Mikołajek/Eryngium/Maus treum/Mikołajek polny/Eryngium campestre L./Eryngiam, Maus treum, Eryngium planem, płaskolistny/83/198/

Mistrzownik/Ostrutium/Meisterwurtz/Gorysz miarz/Peucedanum ostruthium Koch.//118/198/

Mlecz wysoki/Endivia/Meyen distel/Mlecz zwyczajny/sonchus oleraceus L./Endywia?/53/204/

Modry mieczyk/Pseudo Acorus/Blaw Lilgen/Mieczyk dachówkowaty/Gladiolus imbricatus L.//75/190/

Modrzewiowa gąbka/Agaricus/Lerchtannen schwam/Modrzewnik lekarski/Laricifomes officinalis//192/?/

Modrzewiowa żywica/Terpentina vulgaris/Lerbaumen hartz/Modrzew europejski/Larix europaea D. C.//225/206/

Morska ćwikła/Turbith seu Alypum/Merisch Lawandek/Wilec łoczydłowy/Ipomoea turpethum R. Br.//179/199/

Morska gębka/Spongia marina/Merschwam////172/?/

Morska kapusta/Soldanella/Wildt koel/Kielisznik/Calystegia soldanella R. Br.//170/199/

Morwa abo drzewna jeżyna dojrzała/Merus/Maulber/Żurawina błotna /Oxycoccus palustris Pers./Morwa/104/?/

Morwa abo drzewna jeżyna niedojrzała/Merus/Maulber/Żurawina błotna /Oxycoccus palustris Pers./Morwa/104/?/

Mumia/Mumia/Mumia/Mumia/Mumia/Mumijo/109/222/. Że rzekoma „mumia” jest w istocie mumijo podejrzewałem od dawna, ale utwierdził mnie w tym przekonaniu p. Jan P. Cieciński.

Muszec/Morsus galline/Hunerbiss/Kurzyślad polny/Anagallis arvensis L.//108/199/

Muszkatołowy kwiat/Macis/Muschkat blumen/Muszkatołowiec/Myristica fragrans Hontt.//199/193/

Muszkatołowy orzech/Nux muscata/Muschket nuss/Muszkatołowiec/Myristica fragrans Hontt.//199/193/

Mydło/Sapo/Saypsen/Mydło/Sapo//172/221/

Nagietek/Calendula/Indel Blümen/Nagietek lekarski/Calendula officinalis L.//87/203/

Narciszek/Narciscus/Hornungsblum/Narcyz biały/Narcissus poeticus L.//113/190/

Narda francuska/Nardus/Komisz Narden/Widłak goździsty/Lycopodium clavatum//167/188/

Narda indyjska/Nardus indica/Edel fremdt narden/Nardochys jatamansi D. C./Nardostachys jatamansi D.C.//166/202/

Narduszek/Trifolium odoratum/Sibengetzeit/Koniczyna łąkowa/Trifolium pratense L.//178/195/

Niedośpiałek/Pilosila/Meuszorlein/Jastrzębiec kosmaczek/Hieracium pilosella L.//17/203/

Nierobolany/Mirobolani/Mirobalanen/Liściokwiat garbnikowy/Phyllanthus emblica W. (L.)/Mirobolani, mirobalanen/194/196/

Nieszpuły – owoc/Mespilus/Nespelen/Nieszpułka zwyczajna/Mespilus germanica L.//212/195/

Nostrzeg, Komenica/Mellilotum vulgare/Steinkle/Nostrzyk zółty/Melilotus officinalis Lam.//100/195/

Obraski/Aaron minor/Aaron pfaffenbindt/Obraski (bpng.)/Arum italicum Mill.//80/189/

Obraski abo wężownik biały/Aaron/Aron/Obrazki plamiste/Arum maculatum L.//16/189/

Ogórek/Cucume/Gorcken/Ogórek/Cucumis sativus L.//39/203/ O kiszeniu: 1 Właściwości lecznicze 1, 2, Nazwy ogórka w różnych językach za wyjątkiem gęsiego ;-) 1, O ogórku w jeszcze jednym języku obcym 1,

Ogrodny izop/Isopus adulterium/Garten hisop/Hyzop lekarski/Hyssopus officinalis L.//81/200/

Oliwa niedojrzała/Oleae nuces/Oelnusslein/Oliwka europejska/Olea euripaea L.//216/199/

Oliwki/Oleae nuces/Oelnusslein/Oliwka europejska/Olea euripaea L.//216/199/

Oliwki czarne/Oleae nuces/Oelnusslein/Oliwka europejska/Olea euripaea L.//216/199/

Oliwki kwaszone w occie/Oleae nuces/Oelnusslein/Oliwka europejska/Olea euripaea L.//216/199/

Oman/Enula campana/Hirtzklee/Oman wielki/Inula helenium L.//54/203/

Omieg/Aconitum/Wolfswurtz/Tojad wilczy/Aconitum lycoctorum L.//114/192/

Opich/Apium/Eppich/Kropidło wodne/Oenanthe phellandrium Lmk.//11/198/

Opium/Opium/[brak nazwy]/Opium/Opium//126/205/Mak lekarski, (ex) Papaver somniferum L.

Orle albo rajskie drzewo/Xiloaloes vel Lignum Aloes/Xiloaloes vel lignum Aloes/Aquilaria agallocha Roxb./Aquillaria agallocha Roxb.//192/197/

Orzech włoski/Nux juglans/Welchsche nusz/Orzech włoski/Juglans regia L.//211/191/

Orzeszki/Filipendula/Wilde garben/Wiązówka bulwkowa/Filipendula hexapetala Gilib.//66/194/

Oset – nasienie//////179//Rozdział „wtrącony” do rozdziału 246 (Wodny orzech) księgi pierwszej, części pierwszej

Owies/Avena/Haber/Owies zwyczajny/Avena sativa L.//219//

Pajęczyna/Tela aranee/Schinen webel/Pajęczyna/Araneum//180/221/

Paluchy abo późne sasanki/Polipodium/Zetlos/Paprotka zwyczajna/Polypodium vulgare//77/189/

Paproć/Filix/Wasser wegerich/Narecznica samcza/Aspidium filix-mas Sw.//68/188/

Paprotka/Polipodium/Engelsus/Paprotka zwyczajna/Polypodium vulgare//121/188/

Pasternaczek, Lulek/Pastinaca silvestris/Pestnachen/Marchew zwyczajna (polna, dzika)/Daucus carota L.//128/198/

Pasternak domowy/Pastinaca domestica/Heymisch Pesteney/Pasternak zwyczajny/Pastinaca sativa L.//129/198/

Perz jest trawa/Gramen, Graece Aegicon/Owecken/Trawa w ogóle/Gramen generaliter/Perz/73/189/

Pępkowe ziele/Perfoliata/Durwachsz/Smyrnium perfoliatum L./Smyrnium perfoliatum L.//135/198/

Pępownik abo obieżyświat/Perfoliata belliferae/Durchwachs/Przewiercień okrągłolistny/Buplerum rotundifolium L.//79/197/

Pie[p]rz/Piper/Pfeffer/Pieprz czarny/Piper nigrum L.//200/191, 197?/

Pieprzyczka abo włoska rzeżucha/Lepidium/Pfeferkraut/Pieprzyca szerokolistna/Lepidium latifolium L.//137/193/

Pięćparcic/Pentafylon/Funffinger kraut/Pięciornik rozłogowy/Potentilla reptans L.//125/194/

Pigwy/Citonia mala/Quitten/Pigwa pospolita/Cydonia vulgaris Pers.//204/194/

Pinee – linbowe orzeszki/Pinee/Pinusslein/Pinia/Pinus pinea//206/188/

Piołyn/Absintium/Wermut/Bylica piołun/Artemisia dracunculus L.//3/203/

Piotruszka/Petroselinum/Petersilgen/Pietruszka zwyczajna/Petroselinum sativum Hoffm.//120/198/

Piwnik, Białe ciernie/Berberus/Teschelkrawt/Berberys zwyczajny/Berberis vulgaris L.//26/193/

Piwonia/Peonia/Peonienrosen/Piwonia lekarska/Peonia officinalis L.//119/192/

Podbiał/Ungula cabalina minor/Hufflatich/Grążel żółty/Nuphar luteum (L.) Sm.//186/192/

Podkolan/Lilialis vel Alisina/Zweyblat/Marzana obca/Rubia peregrina L.//95/202/

Podróżnik/Cicorea/Wegwart/Cykoria podróżnik/Cichorium intybus L.//29/203/

Pokrzyk/Mandragora/Altraun/Mandragora lekarska/Mandragora officinarum L./Pokrzyk wilcza jagoda?/105/201/

Pokrzywa/Urtica/Nessel/Pokrzywa zwyczajna/Urtica dioica L.//183/191/ Informacje: 1 (mity skandynawskie), 2 (cenne przepisy nieocenionego dr Różańskiego), 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, (ciekawe informacje), Ładna anegdota o pokrzywie: 1, Pokrzywiany włos pod mikroskopem: 1, 2, Warszawski chwast: 1, Pokrzywa w alchemii: 1, i tradycji: 2,

Polej/Pulegium/Poley/Mięta polej/Mentha pulegium L.//123/201/

Polna driakiew/Scabiosa/Grindt kraut/Driakiew gołębia/Scabiosa columbaria L.//165/202/

Polna ruta/Fumus terre/Erdrauch/Dymnica pospolita/Fumaria officinalis L.//63/193/

Polna szczeć/Virga pastoris/Kartendistel/Szczeć pospolita/Dipsacus silvester Huds.//181/202/

Polne gwoździki/Garyophili sylvestres/Wildenegelm/Goździk kropkowany/Dianthus deltoides L.//68/192/

Polne kadzidło/Mellisa/Imonenblat/Melisa lekarska/Melissa officinalis L.//97/200/

Polny kmin albo hanyż/Caros/Fogelnest/Kminek zwyczajny/Carum carvi L.//50/197/

Porzeczki/Ribes vulgaris/S. Johans treubel/Malina właściwa/Rubus idaeus L./Porzeczka/149/195/

Powoj/Volubilis/Winde////185//

Powoj/Volubilis/Winde/Powój polny/Convolvulus arvensis L.//185/199/ Zdjęcie: 1, Roślina trująca i psychodeliczna 1, Służy do przeczyszczenia 1, Tradycje: 1.Ciekawie pisze o odmianie powoju czyli socznicy dr Henryk Różański 1.

Poziemki/Fragaria/Erdbirenn/Poziomka pospolita///65/194/

Proso/Milium/Hirz/Proso zwyczajne/Panicum miliaceum L.//211/189/

Przestęp/Brionia/Stuckwürtz/Przestęp biały/Bryonia alba L.//28/202/

Przęsłka/Cauda equina/Karzenwadel/Skrzyp polny/Equisetum arvense/Czy aby na pewno skrzyp?/44/188/ Właściwości lecznicze skrzypu polnego: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11,

Przymiotowe ziele/Senecion/Kreutzwurtz/Starzec zwyczajny/Senecio vulgaris L.//169/204/

Psi język/Cinoglossa/hundszüng/Farbownik lekarski/Anchusa officinalis L.//31/199/

Psi rumień/Cotula fetida/Wisenkimel/Rumian psi/Anthemis cotula L.//49/203/

Psie wiśnie abo miechunki/Alkakenge/Schluten/Miechunka rozdęta/Physalis alkekengi L.//9/201/

Psilen/Psyllium/Flochkraut/Babka płesznik/Plantago psylium L.//136/202/

Psinki/Solatrum/Nachschaten/Psianka czarna/Solanum nigrum L.//152/201/

Pszenica/Triticum/Weyssen/Pszenica zwyczajna/Triticum vulgare Vill.//219/189/

Pszenica – chleb/Triticum/Weyssen/Pszenica zwyczajna/Triticum vulgare Vill.//220/189/

Pszenica – kwas/Triticum/Weyssen/Pszenica zwyczajna/Triticum vulgare Vill.//220/189/

Ptasza wyka/Orobus sive eruum/Erwen/Wyka ptasia/Viccia eracca L.//216/195/

Ptasze gniazdo/Daucus creticus/Fogelnest/Marchew siewna (ogrodowa)/Daucus carota L. Ssp. Sativus (Hoffm.)//50/198/

Ptaszy język/Lingua avis/Vogelsrzung/Krzyżownica czubata/Polygala comosa Schkr.//96/196/

Rajska trawa, wielbłądowa plewa/Squinantum vel Iuncus odoratus/Camelschew/Palczatka/Andropogon Ianiger Desf.//155/?/

Rajskie ziarna/Cardamonum/Paradiskoerner/Kardamon malabarski/Elettaria cardamonum White et Maton//197/190/

Rączki abo Krystowa dłoń/Palma Christi/Tzazychte Stendelwurtz/Storczyk szerokolistny/Orchis latifolia L.//137/190/

Rączki abo Krystowa dłoń/Palma Christi/Tzazychte Stendelwurtz/Storczyk plamisty/Orchis maculata L.//137/190/

Rączki abo Krystowa dłoń/Palma Christi/Tzazychte Stendelwurtz/Gółka długoostrogowa/Gymnadenia conopea R. Br.//137/190/

Rdest/Persicaria/Flech kraut/Rdest ptasi/Polygonum aviculare L.//139/192/

Rhum moskiewskie/Reuponticum/Grechisch rhabarbaru[m]/Rabarbar (bpng.)/Rheum tataricum//200/192/

Romanowo ziele/Titimalus Dendroides/Tausselsmilich grosz/Wilczomlecz obrotny/Euphorbia helioscopia L.//176/196/

Rozchodnik więtszy/Semperviva/Hauswurtz/Rojnik murowy/Sempervivum tectorum L.//160/194/

Rozmaryn/Rosmarinus coronaris/Rosenmarin/Rozmaryn lekarski/Rosmarinus officinalis L.//148/201/

Róża/Rosa/Rosen/Róża francuska/Rosa gallica L.//143/194/

Rum tureckie/Reubarbarum/Rhumbarbarum/Rabarbar lekarski/Rheum officinale Baill.//195/192/ Informacje: 1,

Rumień/Camomilla/Camillen/Rumianek pospolity/Matricaria chamomilla L./Rumianek/32/204/ Alchemiczne: 1, Infrormacje: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, Zdjęcia: 1, 2, 3, 4,

Ruta/Ruta/Rautten/Peganek rutowaty/Peganum harmala L.//146/196/

Ryż/Oriza/Reyss/Ryż siewny/Oryza sativa L.//220/189/

Rząsa/Lenticula/Wasser linsen/Rząsa drobna/Lemna minor L.//94/189/

Rzepa/Rapa/Rüben/Kapusta polna/Brassica rapa L.//148/189/

Rzepik, Starzec/Agrimonia/Odermenigt/Rzepik pospolity/Agrimonia eupatoria L.//7/194/

Rzeżucha ogrodna/Nasturcium ortulanum/Gartenkresz/Pieprzyca siewna/Lepidium sativum L.//109/193/

Rzeżucha wodna/Nasturcium aquaticum/Brunkresz/Rukiew wodna/Nasturcium officinale R. Br.//111/194/

Rzodkiew/Raphanus/Rettich/Rzodkiew zwyczajna/Raphanus sativus L.//144/194/

Sabina, Sawina/Savina/Seuenbaum/Jałowiec sawina/Juniperus sabina L.//160/188/

Sałata ogrodna/Lactuca/Latych/Sałata siewna/Lactuca sativa L.//90/204/ Ciekawe informacje: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7,

Sandalina Złotnik, Jaskółcze ziele/Celidonia/Schelwurtz/Glistnik jaskółcze ziele/Chelidonium maius L.//38/193/ Foto: 1, 2, 3, 4, 5, 6, Informacje: 1 (strona rumuńska), 2, 3, 4, 5, 6 (strona poświęcona wyłącznie glistnikowi!), 7, 8, 9, 10,

Sandał, Cindelin/Santala/Sandel holtz/Sandałowiec biały/Santalum album L.//201/191/

Sczyr/Mercurialis/Bingelkraut/Szczyr roczny/Mercurialis annua L.//105/196/

Senesowe liście/Senes/Sene bletter/Strączyniec ostrolistny/Cassia acutifolia Del.//196/195/

Serywski sok (żywica)/Sagapenum/[brak nazwy]/Sagapen/Sagapenum (Gummiresina sagapenum)//227/205/

Simplo abo orzech/Glastum sive Isatis/Heymich weidt kraut/Urzet barwierski/Isatis tinctoria L.//168/193/

Skalny żywiec/Symphitum petreum/Stein gunsel/Coris monspeliensis L./Coris monspeliensis L.//170/199/

Skoczek wielki/Catapucia/Spingkrant/Rącznik pospolity/Ricinus communis//38/196/

Słonecznik stręczny/Lupinus/Feybonen/Łubin biały/Lupinus albus L.//210/195/

Smocza krew (żywica)/Sanguis draconis/Drachen blut/Smocza krew/Sanguis draconis//227/206/

Smoła/Axungia vel Pix liquida/Bech////224//

Soczewica/Lens/Linsen/Soczewica jadalna/Etrum lens L.//95/195/

Socznica/Scamonea/Scamoney/Powój (bpng.)/Convolvulus scammonia L.//195/199/

Sosnka mniejsza/Esula minor/Kleinwolfortz/Wilczomlecz sosnka/Euphorbia cyparissias L.//52/196/

Sporzysz/Poligonum/Wegdtritt/Szczeć pospolita/Dipsacus L.//140/202/

Sporzysz/Poligonum/Wegtrit/Szczeć pospolita/Dipsacus L.//97/202/

Struszowe pióro/Os mundi/Sant kristof els kraut/Długosz królewski/Osmunda regalis//116/188/

Sturzesz/Clinopodium/Wildir Poley/Jaskier rozłogowy/Ranunculus regalis//131/188/

Styrak (żywica)/Storax/Storak/Styraks (Storaks)/Styrax (Storax)//225/206/

Szadziec/Eupatorium/Alantwurtz/Sadziec konopiasty/Eupatorium cannabinum L.//54/203/

Szafran/Crocus/Saffer blumen/Szafran uprawny/Crocus sativus L.//198/190/

Szałwia ogrodna/Salvia hortensis/Edel salbey/Szałwia lekarska/Salvia officinalis L.//165/201/

Szałwia polna/Ambrosiana/Wild falbey/Szałwia powabna/Salvia horminum L.//19/201/

Szanta/Marubium/Andorn/Szanta zwyczajna/Marrubium vulgare L.//103/200/

Szczaw/Acetosa/Sawer ampfer/Szczaw zwyczajny/Rumex acetosa L.//6/192/

Szpinak/Spinachia/Spinetkraut oder Bynetsch/Szpinak warzywny/Spinacia oleracea L.//152/192/

Szyszkowa lawenda/Sticados/Stichas kraut/Lawenda (bpng.)/Lavandula stoechas L.//158/200/

Ślaz/Malva hortensis/Kes Bappel/Ślaz okrągłolistny/Malva rotundifolia L.//99/196/

Ślaz wysoki/Altea/Wildpapel/Prawoślaz lekarski/Althaea officinalis L.//4/196/

Śliwy węgierskie/Pruna damascena/Ungerisch pflamen/Śliwa domowa/Prunus domestica//207/194/

Świeczki/Eufrasia/Augentrost/Świetlik łąkowy/Euphrasia officinalis L.//60/201/„bardzo podobne w różdżkach Izopowi”

Świętego Jana ziele/Buphthalmus/Streichblumen/Rumian żółty/Anthemis tinctoria L.//115/203/

Świętego Piotra ziele abo łysina/Piemorsa/Teussels Abbisz/Czarcikęs łąkowy/Sucisa pratensis Mnch.//138/202/

Świni pysk, mnich/Rostrum porcinum/Pfafen rorlin/Mniszek pospolity/Taraxacum officinale Web.//151/204/

Świnia wesz/Cicuta/Scherlinck/Szczwół plamisty/Conium maculatum L.//43/197/

Tatarskie ziele/Calamus aromaticus/Kalmuss/Tatarak zwyczajny/Acorus calamus L.//40/189/

Tesznik, Tasznik/Bursa pastoris/Versing, Erbsal/Tasznik pospolity/Capsella bursa pastoris Moench.//26/193/

Topola/Populus/Papelbaum/Topola czarna/Populus nigra L.//127/191/

Tragakanta/[brak nazwy]/[brak nazwy]/Traganek prawdziwy/Astragalus verus Oliv.//221/206/surowiec pochodzenia roślinnego

Trędownik/Febrifuga/Brannwurtz/Trędownik bulwiasty/Scrophularia nodosa L.//67/201/

Trzebula/Cerifolium/Kerfelkraut/Trybula ogrodowa/Anthriscus cerefolium Hoffm.//45/197/ Właściwości lecznicze i kuchenne: 1, 2, 3, 4, 5, Uprawa: 1, 2, 3,

Wątrobne ziele, Studziennik/Epatica fontana/Brün leberkraut/Dziewięciornik błotny/Parnassia palustrus L.//55/194/

Wężownik/Serpentaria/Naterwurz/Rdest wężownik/Polygonum bistorta L.//156/192/

Wężowy trunk albo trank/Virga aurea/Haydnisch wund kraut/Starzec nadrzeczny/Senecio sarracenicus auct.//186/204/

Wielka Ożanka/Camedreos/Gamanderlin/Przetacznik ożankowy/Veronica chamaedrys//45/201/

Wierzba/Salix/Weiden/Wierzba biała/Salix alba L.//163/191/

Wilcze łyko/Laureola/Zeydelpasst/Wawrzynek wilczełyko/Daphne mezerum L.//93/197/

Winna rośl/Vitis venifera/Wein rebe/Winorośl właściwa/Vitis vinifera L.//188// Uprawa winorośli: 1, 2, 3, 4, 5,Właściwości lecznicze: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10 (dr Różański), 11 (dr Różański), 12, 13 (choroby oczu), 14, 15 (niewydolność żylna), 16, 17, O produkcji wina patrz 1, Ciekawe fotografie: 1, 2, 3, 4, Informacje inne: 1,

Wino smażone/Vinum passum/Gebenet Weinper/Winorośl właściwa/Vitis vinifera L.//137//

Wiśnia czarna/Schinus vel cerasa alba/Weysse Kirschen, Amelbeer/Wiśnia pospolita/Prunus cerasus L.//215/194/

Wiśnie białe/Schinus vel cerasa alba/Weysse Kirschen, Amelbeer/Wiśnia pospolita/Prunus cerasus L.//215/194/

Wiśnie białe – sok z drzewa/Schinus vel cerasa alba/Weysse Kirschen, Amelbeer/Wiśnia pospolita/Prunus cerasus L.//215/194/

Włoska kanianka/Epitimum/Welisch flasch seindeu/Kanianka macierzankowa/Cuscuta epithymum Murr.//61/199/

Włoska wierzba/Agnus castus/Schaffmulle/Witeks czczony/Vitex agnus castus L.//21/200/

Włoski kopr/Feniculus/Fenchel/Fenkuł włoski/Foeniculum vulgare Mill.//63/198/ Inaczej mówiąc koper włoski, który często mylimy z koprem ogrodowym.

Włoski lubszczek/Lugusticum/Welschen Liebstockel/Selery zwyczajne/Apium graveolens L.//91/197/

Włoski szmer/Thymum/Welscher Quendel/Tymianek pospolity/Thymus vulgaris L.//177/201/

Wodna babka/Fistula pastoris/Farenkraud/Trybula leśna/Anthriscus silvestris Hoffm.//68/197/

Wodny jawor/Platanus/Welscher Ahorn/Jawor/Acer pseudoplatanus L.//132/196/

Wodny orzech i kotewski/Tribulus Aquaticus et Tribulus terrestris/Wasser nuss und Stechen nuszlein/Kotewka orzech wodny/Trapa natyans L.//178/196/

Wodny ostrzysz/Ciperus/Wilder Galgan/Sitowie leśne/Scirpus silvaticus L./Cyperus, Wilder Galgan, Musta, Cyperus rotundus/36/189/

Wołowy język albo wielka miodunka/Buglossa/Ochsenzungen/Miodunka plamista/Pulmonaria officinalis L.//23/200/

Wonna wyka/Pelecynon/Lynsen Onecke/Cieciorka pstra/Coronilla varia L.//133/195/

Wonny powoj/Matrisilva/Geyssblat/Wiciokrzew przewiercień/Lonicera caprifolium L.//107/202/

Wronie oko zamorskie/Nux metella/Krotnangk/Kulczyba wronie oko/Strychnos nux vomica L.//115/199/

Wrotycz/Tenacetum/Werisch Lawandel/Wrotycz pospolity/Tenacetum vulgare L.//179/204/

Wróble proso/Granasolis/Mer hirsch/Nawrot lekarski/Lithospermum officinale L.//70/200/

Zajęczy chłodek/Hieracium minus/Hasen strauch/Pępawa dachowa/Crepis tectorum L.//129/203/

Zębne ziele/Piretrum/Bertram Speychelwurtz//118/203/ Szostak identyfikuje to zioło jako Bylica głupich/Artemisia dracunculus L., czyli doskonale nam znany Estragon (Smocze ziele), zwany w medycynie ludowej Zębownikiem lub Zielem świętej Apolonii (tej, której na mękach wyrwano zęby i połamano żuchwę). Identyfikowanie tego ziela jako Bertram szarolistny/Pyrethrum jest raczej błędne.

Ziele paraliżowe abo pi[e]rw[i]osnka/Herba paralisis/Schliselblümen/Pierwiosnka lekarska/Primula veris L.//77/199/

Złote chrząszcze/Cantarides/Goldkoffer/Majka kantaryda/Lytta vesicatoria L.//85/208/ Zdjęcia: 1, 2,

Złotogłów/Affodillus/Goldwurtz/Lilia złotogłów/Lilium martagon L.//20/190/

Żółty płesznik, śpiwrzód/Conyza/Durwurtz/Płesznik zwyczajny/Pulicaria vulgaris Gaetn.//140/204/

Żórawie noski/Pes columbinus/Kranych schnabel/Bodziszek gołebi/Gerunium colombinum L.//131/195/

Żywica/Resina/Hartz/Sosna zwyczajna/Pinus silvestris L.//225/206/

 

 

Stara wersja strony (w postaci wpisu) znajduje się tutaj.

Dodaj komentarz